Vagustaug er hluti ósjálfráða taugakerfisins og ein af mikilvægustu taugum líkamans. Hún
hefur áhrif á allt frá meltingu og tilfinningum til öryggis, tengsla og stjórnunar. Þegar hún
virkar vel er taugakerfið í jafnvægi.
Vagustaug byrjar í heilastofni og ferðast niður hálsinn og greinist í hjarta, lungu og
meltingarkerfi með viðkomu í flestum helstu líffærum. Eitt af hlutverkum hennar er að
senda boð milli líkama og heila og ákveða hvernig líkaminn bregst við aðstæðum.
Hún er stöðugt að skanna og meta hvort aðstæður séu öruggar eða hvort ástæða sé til að
virkja varnarviðbrögð. Þegar taugakerfið upplifir öryggi erum við opin og sveigjanleg og
eigum auðveldara með að stjórna viðbrögðum okkar.
Þegar taugakerfið hefur verið undir langvarandi álagi verður það aftur á móti viðkvæmt. Þá fer fókusinn á að lesa hættur í umhverfi og ósjálfráð varnarviðbrögð taugakerfisins ræsast auðveldlega.
TENGSLAKERFI OG VIÐBRÖGÐ LÍKAMANS
Vagustaug er hluti af innra öryggiskerfi líkamans og hún hjálpar okkur að mynda tengsl.
Tengslakerfi okkar mótast frá upplifun í móðurkviði og af aðstæðum og atlæti fyrstu árin.
Umhyggja, nærvera og uppörvun í æsku styrkir tengslakerfið og styður við vellíðan,
lærdóm og heilbrigð og góð tengsl.
Ef tengslakerfið okkar er vanvirkt virkjast varnarkerfið hratt og kveikjuþráður verður stuttur. Við missum tengsl við okkur sjálf og líkaminn bregst við með ósjálfráðum
varnarviðbrögðum. Þessi viðbrögð eru ekki veikleiki, heldur er þetta lærð leið líkamans til
að vernda okkur og hjálpa okkur að lifa af.
Með því að örva vagustaug getum styrkt tengslakerfið og náð betri stjórn á viðbrögðum
okkar. Regluleg iðkun æfinga getur breytt viðbragðsmynstri og skynjun líkamans á
umhverfi. Það er gert með því að efla og auka öryggi og ró.
DÆMI UM ÆFINGAR SEM ÖRVA VAGUSTAUG:
- meðvituð og hæg öndun
- slökun og núvitund
- söngur, raul og andvarp
- mild hreyfing og útivera í náttúrunni
- mjúk snerting og líkamleg nærvera
- hlý og örugg tengsl
Þegar vagustaugin starfar vel sjáum við betri tilfinningastjórnun, bætta meltingu, stöðugri
öndun, sterkari félagsleg tengsl og aukna seiglu undir álagi.
ÆFING SEM ENDURSTILLIR VAGUSTAUG:
- sittu upprétt og snúðu höfði fram
- snúðu höfðinu hægt alla leið til hægri og taktu eftir stífleika eða sársauka
- snúðu höfðinu aftur í miðju
- endurtaktu þetta til vinstri og snúðu síðan höfðinu aftur í miðju
- haltu höfði í miðju, settu báðar hendur fyrir aftan höfuðið með olnbogana út til hliða
- án þess að hreyfa höfuð, horfðu hægt eins langt til hægri og þú getur
- vertu í þessari stöðu þar til þú geispar eða andvarpar
- snúðu höfðinu aftur í miðju
- endurtaktu þetta til vinstri og snúðu síðan höfðinu aftur í miðju
- settu handleggi niður og snúðu höfðinu hægt til hægri
- snúðu höfði í miðju
- endurtaka til vinstri og endaðu síðan með höfuð fram
- taktu eftir hvort breyting er á stífleika, sársauka og hreyfigetu